Sonda lambda jest istotnym elementem znajdującym się w układzie wydechowym pojazdu. Jej poprawne działanie jest bardzo istotne, gdyż pozwala na precyzyjne dozowanie składu mieszanki paliwowo-powietrznej. Jak każdy element pojazdu, tak również i sonda lambda może jednak ulec awarii. Uszkodzenie sondy lambda może objawiać się na wiele różnych sposobów. Przykładem może być zapalenie się na desce rozdzielczej kontrolki „check engine”. Czasami bywa jednak, że sonda lambda działa, a powodem zapalenia się wspomnianej kontrolki jest fakt, że przesyła ona do sterownika błędne wyniki. W jaki sposób można więc sprawdzić, czy sonda lambda działa poprawnie? Dowiecie się tego z poniższego artykułu.
Istnieją różne sposoby diagnostyki sondy lambda. Jeden z nich przebiega z wykorzystaniem testera diagnostycznego. Polega on na weryfikacji błędów zapisanych na komputerze pokładowym. Ten sposób diagnostyki wykonywany jest zazwyczaj przez mechaników. Dzięki tak uzyskanym informacjom możliwe jest stwierdzenie, czy uszkodzeniu uległ czujnik, współpracująca z nim grzałka, czy też powodem problemów jest inne uszkodzenie.
Inną metodą sprawdzania sondy lambda jest zwyczajne jej wymontowanie z pojazdu oraz dokładne obejrzenie. Już na podstawie samego wyglądu tego elementu można wiele wywnioskować. Pierwszą rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę podczas dokonywania oględzin sondy lambda jest ewentualna obecność nalotu w kolorze białym lub czerwonym (która świadczy o używaniu paliwa słabej jakości). Jeśli zauważymy zaś tłusty nalot w kolorze czarnym, wówczas możemy wywnioskować, że silnik zużywa za dużo oleju.
Bardzo często zdarza się również, że na powierzchni sondy lambda widoczny jest zielonkawy nalot. Świadczy on o tym, że do komory spalania przedostaje się płyn chłodniczy. To z kolei oznaczać może między innymi awarię uszczelki pod głowicą. Na sondzie pojawić się może również ciemnobrązowy nalot. Jego obecność może wynikać z uszkodzenia układu wtryskowego.
Zobacz pomiar sondy w praktyce:
Multimetrem można sprawdzić grzałkę sondy oraz orientacyjnie sygnał napięciowy. Podstawowa procedura:
Uwaga: zwykły multimetr ma zbyt wolne próbkowanie, by wiernie pokazać szybkie oscylacje sondy – możesz nie zobaczyć pełnego „pływania" sygnału. Do dokładnej diagnozy lepszy jest oscyloskop lub czytnik OBD (parametr Lambda B1S1), który pokazuje wartości na żywo. Multimetr daje wynik orientacyjny – wystarczający, by wykryć sondę całkowicie martwą, ale nie zawsze wystarczający dla sondy „leniwej".
Użycie testera diagnostycznego sondy lambda lub diagnoskopu pozwala na uzyskanie parametrów, które świadczą o prawidłowej (lub nie) pracy omawianego elementu. Analiza tych parametrów pozwala przede wszystkim na określenie źródła ewentualnych problemów (dzięki niej możemy stwierdzić, czy problem leży po stronie sondy, czy może jest spowodowany czymś zupełnie innym). Jednym z analizowanych parametrów jest częstotliwość sygnału oraz napięcie sondy.
Warto zaznaczyć, że częstotliwość powinna wynosić około 0,5 Hz. Innym istotnym parametrem jest napięcie referencyjne na wtyczce przyłączeniowej sondy lambda. Jego wartość powinna mieścić się w zakresie od 400 mV do 500 mV. Ponadto warto również zwrócić uwagę na rezystencję oraz napięcie grzałki sondy lambda. Po wykonaniu opisanych metod diagnostycznych z pewnością będziemy wiedzieć, w jakim stanie jest sonda lambda znajdująca się w naszym samochodzie.
Sonda lambda pracuje w zakresie napięć zależnym od składu mieszanki. Poniżej wartości referencyjne dla sprawnej sondy na rozgrzanym silniku:
| Parametr | Prawidłowa wartość |
|---|---|
| Sonda przed katalizatorem (regulacyjna) | Oscyluje 0,1–0,9 V, cyklicznie co 1–2 s (sygnał „pływa") |
| Sonda za katalizatorem (diagnostyczna) | Sygnał stabilny, w okolicach 0,45–0,8 V (płaski przebieg) |
| Napięcie referencyjne (mieszanka λ=1) | Ok. 0,45 V |
| Mieszanka bogata / uboga | Bogata ≈ 0,8–0,9 V, uboga ≈ 0,1–0,2 V |
| Obroty podczas pomiaru | Rozgrzany silnik, ok. 2000–3000 obr/min |
Ważne: sonda przed katalizatorem powinna „pływać" (oscylować), a sonda za katalizatorem trzymać stabilne napięcie. Jeśli sygnał sondy za katalizatorem zaczyna falować i upodabnia się do sondy przed nią – zwykle oznacza to zużyty katalizator, nie samą sondę.
Sprawna sonda przed katalizatorem oscyluje w zakresie 0,1–0,9 V, zmieniając wartość co 1–2 sekundy. Napięcie referencyjne dla mieszanki stechiometrycznej (λ=1) to około 0,45 V. Sonda za katalizatorem powinna trzymać stabilne napięcie w okolicach 0,45–0,8 V.
Multimetrem sprawdzisz grzałkę sondy (pomiar rezystancji – kilka omów przy sprawnej) oraz orientacyjnie sygnał napięciowy na rozgrzanym silniku przy 2000–3000 obr/min. Pamiętaj: zwykły multimetr ma zbyt wolne próbkowanie, by pokazać pełne oscylacje – do dokładnej diagnozy lepszy jest oscyloskop lub czytnik OBD.
Sonda za katalizatorem (diagnostyczna) powinna mieć sygnał stabilny, płaski, w okolicach 0,45–0,8 V. Jeśli zaczyna falować i upodabnia się do sondy przed katalizatorem – zwykle oznacza to zużyty katalizator, a nie samą sondę.
Sonda 4-przewodowa (skokowa) ma sygnał oscylujący 0,1–0,9 V i można ją orientacyjnie sprawdzić multimetrem. Sonda 5-przewodowa (szerokopasmowa) pracuje na bardzo małych prądach i praktycznie wymaga czytnika diagnostycznego – multimetrem sprawdzisz tylko grzałkę i zasilanie.
Tak. Najprościej czytnikiem OBD (interfejs ELM327 + aplikacja typu Car Scanner), który pokazuje parametr Lambda B1S1 na żywo. Można też podpiąć multimetr do przewodu sygnałowego bez demontażu sondy. Wymontowanie potrzebne jest głównie do oceny wizualnej nalotu.
Wszystkie nazwy handlowe, nazwy produktów, nazwy firm i ich
loga użyte na naszych stronach należą do ich właścicieli i są używane wyłącznie w celach identyfikacyjnych. Mogą
być one zastrzeżonymi znakami towarowymi. Wszystkie materiały, opisy i zdjęcia prezentowane na naszych stronach
użyte są w celach informacyjnych.

