Czyszczenie EGR – jak to się robi?

Zawór EGR (Exhaust Gas Recirculation) jest jedną z kluczowych części układu recyrkulacji spalin we współczesnych pojazdach. Zadaniem tego systemu jest kierowanie części spalin z powrotem do układu dolotowego silnika w celu obniżenia zawartości tlenu dostarczonego do komory spalania. Zawór EGR służy również do obniżenia temperatury wewnątrz cylindrów oraz spowolnienia procesu samego spalania, a także – co najważniejsze – do znacznego zmniejszenia emisji szkodliwych tlenków azotu (NOx) do atmosfery.

Niestety, ze względu na ciągły kontakt z gorącymi gazami wydechowymi, element ten stosunkowo często sprawia właścicielom pojazdu niemałe problemy. Spaliny zawierają bowiem sadzę i niespalone cząstki oleju, które z czasem tworzą twardą warstwę nagaru, blokującą ruchomą klapę zaworu. Jedną z najskuteczniejszych i najbardziej ekonomicznych metod jego naprawy jest dokładne czyszczenie. Jak ono przebiega? Czy jest kosztowne? Jak często należy zapobiegawczo wykonywać ten zabieg? Wszystkiego na ten temat dowiecie się z tego krótkiego artykułu.

Pierwsze oznaki wskazujące na konieczność czyszczenia zaworu EGR

Zatkanie lub zablokowanie zaworu EGR dość szybko daje o sobie znać w codziennej eksploatacji. Dlatego też raczej ciężko jest przeoczyć ten moment. O konieczności wykonania zabiegu czyszczenia zaworu EGR może świadczyć kilka różnych objawów, wynikających bezpośrednio z zaburzenia składu mieszanki paliwowo-powietrznej. Należy dokładnie obserwować pracę pojazdu, aby szybko wykryć ten problem i nie dopuścić do usterki innych podzespołów.

Do najczęściej występujących objawów zapchania wspomnianego zaworu należą:

Spadek mocy silnika – odczuwalny zwłaszcza podczas gwałtownego przyspieszania.
Nierówna praca na biegu jałowym – silnik potrafi falować na obrotach, a nawet samoczynnie gasnąć.
Zwiększone zużycie paliwa – komputer pokładowy rejestruje wyższe spalanie z powodu nieoptymalnego procesu spalania.
Czarny dym z układu wydechowego – widoczny szczególnie w autach bez filtra cząstek stałych, będący efektem zbyt bogatej mieszanki.
Kontrolka "Check Engine" – zapalenie się kontrolki z wizerunkiem silnika na desce rozdzielczej, połączone często z przejście auta w tryb awaryjny.

W przypadku zaobserwowania każdego ze wspomnianych objawów warto w pierwszej kolejności sprawdzić stan techniczny oraz poziom zabrudzenia zaworu EGR w naszym samochodzie.

Czy da się wyczyścić zawór EGR bez rozbierania?

Z reguły zawór EGR najpowszechniej można spotkać w pojazdach wyposażonych w silnik diesla, gdzie emisja cząstek stałych jest najwyższa. Oznacza to, że element ten nie występuje w każdym bez wyjątku samochodzie na rynku, choć coraz częściej pojawia się też w motorach benzynowych. Jednak każdy posiadacz pojazdu z zaworem EGR musi się liczyć z tym, że prędzej czy później trzeba będzie wykonać czyszczenie omawianego elementu ze względu na naturalne procesy chemiczne zachodzące w silniku.

W niektórych modelach samochodów możliwe jest wyczuwalne wyczyszczenie zaworu EGR bez rozbierania. Czyszczenie zaworu bez demontażu można również przeprowadzić w sytuacji, gdy nie jest on jeszcze mocno zapchany, a zabieg ma charakter profilaktyczny.

Jak przebiega zabieg czyszczenia zaworu EGR bez rozbierania? Jest to wbrew pozorom bardzo proste zadanie, które nie wymaga zaawansowanej wiedzy inżynieryjnej:

Wystarczy jedynie użyć dedykowanego preparatu chemicznego (rozpuszczalnika w sprayu), który po aplikacji do układu recyrkulacji spalin samoczynnie usunie miękkie zanieczyszczenia i luźną sadzę.
Aplikacja środka jest bardzo prosta, gdyż tego typu preparaty sprzedawane są zwykle w formie puszek z długim, elastycznym wężykiem aplikacyjnym.
Należy jednak pamiętać, że zawartość tego rodzaju preparatów trzeba aplikować bezpośrednio do dolotu powietrza (za przepływomierzem) przy pracującym oraz w pełni nagrzanym silniku, podając chemię pulsacyjnie, by silnik mógł ją bezpiecznie spalić.

Możliwość czyszczenia zaworu EGR bez rozbierania jest oczywiście bardzo korzystna i pozwala uniknąć demontażu wielu uszczelek. Dlaczego ma to tak duże znaczenie? Tego dowiecie się po przeczytaniu kolejnego akapitu dotyczącego kosztów robocizny.

Koszty usługi czyszczenia zaworu EGR

Umiejscowienie zaworu EGR jest skrajnie różne w zależności od typu samochodu oraz samej konstrukcji silnika. Warto również przypomnieć, że nie każdy model wyposażony jest w omawiany zawór. Od typu pojazdu zależy również to, czy zabieg czyszczenia zaworu EGR może odbyć się w sposób bezdemontażowy. W niektórych modelach dostęp do podzespołu jest niemal wzorowy, podczas gdy w innych zabieg ten wymaga niestety wymontowania nie tylko tego elementu, ale również wielu innych komponentów znajdujących się bezpośrednio nad nim (np. podszybia, rur intercoolera czy kolektora dolotowego). Wówczas mechaniczne czyszczenie zaworu wymaga zdecydowanie większego nakładu pracy oraz czasu.

Wiemy już, że czyszczenie zaworu EGR raczej nas nie ominie w trakcie długoletniej eksploatacji auta. Warto więc dowiedzieć się, jakie są realne koszty tego typu zabiegu w warsztacie samochodowym. Ceny usługi oferowane w różnych zakładach mogą oczywiście różnić się od siebie w zależności od regionu i renomy serwisu.

Rodzaj usługi czyszczenia EGR	Średni koszt procedury
Czyszczenie chemiczne (bez demontażu)	około 200 zł
Standardowe czyszczenie z demontażem	od 300 do 700 zł
Czyszczenie skomplikowane (trudny dostęp)	powyżej 700 zł

Wysokość końcowego rachunku zależy głównie od tego, czy zabieg czyszczenia zaworu EGR wymaga jego pełnego wymontowania wraz z koniecznością zakupu nowych uszczelek, czy też nie. Zdarzają się oczywiście również korzystniejsze oferty. Niezależne zakłady często oferują usługę czyszczenia zaworu EGR bez rozbierania za cenę jedynie 200 zł. Są oczywiście również miejsca, w których z racji trudnego dostępu kwota tej usługi przekracza nawet 700 zł.

Ze względu na te koszty oraz fakt, że przy dobrym dostępie mechanicznym sam zabieg czyszczenia zaworu EGR jest stosunkowo prosty, wielu kierowców dysponujących podstawowymi narzędziami decyduje się na samodzielne podjęcie się tego zadania w przydomowym garażu.