Uszkodzony przegub napędowy – objawy i jak sprawdzić, który stuka

Przegub zewnętrzny i wewnętrzny – dwa różne elementy, dwa różne objawy

Każda półoś w aucie z napędem na przednie koła ma dwa przeguby i każdy z nich psuje się inaczej. Poradnik opieramy na materiałach technicznych GKN (Löbro, Spidan) i NTN-SNR.

Najczęstsze przyczyny zniszczenia przegubu to, w kolejności: zwykłe zużycie z wiekiem, uszkodzona osłona, smar złej jakości i błędy przy montażu. Druga pozycja jest najważniejsza dla kierowcy, bo da się ją wychwycić wcześnie.

Objawy uszkodzonego przegubu zewnętrznego

• Rytmiczne klikanie albo terkotanie przy skręcie, najgłośniejsze na pełnym skręcie kół i przy dodawaniu gazu — przy wyjeżdżaniu z parkingu, na rondzie, przy zawracaniu. Dźwięk bierze się z kulek przeskakujących przez wytarte miejsca w bieżniach.
• Stuk przy ruszaniu ze skręconymi kołami.
• Smar na wewnętrznej stronie felgi, nadkolu albo zwrotnicy — znak, że pękła osłona. Sam przegub może jeszcze nie hałasować, ale bez smaru i z wodą w środku to kwestia czasu.

Na prostej przegub zewnętrzny zwykle milczy. Jeśli słyszysz rytmiczny dźwięk także przy jeździe na wprost, szukaj gdzie indziej — na przykład w łożysku koła, które daje raczej buczenie narastające z prędkością. Jak je sprawdzić, piszemy w tekście o łożysku koła.

Objawy uszkodzonego przegubu wewnętrznego

• Drgania nadwozia i kierownicy przy przyspieszaniu, które słabną albo znikają, gdy puścisz gaz i auto się toczy. Przy przegubie trójramiennym rolki pod kątem nie tylko się toczą, ale też ślizgają po bieżni, a zużyte elementy zamieniają to w wyraźne bujanie.
• Stuk przy zmianie obciążenia — przy gwałtownym dodaniu i odjęciu gazu, przy hamowaniu silnikiem.
• Wyciek smaru przy skrzyni z pękniętej lub zsuniętej osłony.

Wskazówka do rozróżnienia: przegub wewnętrzny reaguje na gaz, a koło na prędkość. Drgania, które pojawiają się od pewnej prędkości i rosną razem z nią niezależnie od tego, czy przyspieszasz, wskazują raczej na wyważenie albo bicie koła. Drgania, które pojawiają się pod obciążeniem przy dowolnej prędkości i znikają po puszczeniu gazu — na przegub.

Jak sprawdzić, który przegub stuka

Test na przegub zewnętrzny. Na pustym placu jedź powoli po okręgu z kołami skręconymi do oporu, raz w lewo, raz w prawo, lekko dodając gazu. Zużyty przegub odezwie się klikaniem. Przy którym kierunku skrętu odzywa się lewy, a przy którym prawy przegub — tu źródła branżowe podają sprzeczne reguły, więc nie trzymaj się sztywnej zasady w rodzaju „skręt w lewo to prawy przegub”. Pewniej jest poprosić drugą osobę, żeby stanęła z boku i wskazała, skąd dochodzi dźwięk, albo jechać z otwartymi szybami.

Test na przegub wewnętrzny. Na prostej przyspiesz dość energicznie od niskiej prędkości, potem puść gaz. Drgania pod gazem, które znikają przy toczeniu, wskazują na przegub wewnętrzny. Pomocny jest też test na wstecznym: przyspieszanie i hamowanie silnikiem, przy którym stuki wewnętrznego przegubu zwykle się nasilają.

Zanim wydasz wyrok, wyklucz podobne usterki:

• poduszki silnika i skrzyni — dają stuki przy ruszaniu i szarpnięcia przy zmianie obciążenia, bardzo podobne do przegubu wewnętrznego. Opisujemy je w tekście o uszkodzonej poduszce silnika;
• wyważenie i bicie kół — drgania zależne od prędkości;
• końcówki i drążki kierownicze — stuki przy skręcaniu, ale też na nierównościach i przy kręceniu kierownicą w miejscu.

Oględziny na podnośniku. Osłony sprawdza się na całym obwodzie przy różnych położeniach skrętu kół, bo pęknięcie w fałdzie widać dopiero po jej rozciągnięciu. Do tego luz obrotowy: chwyć półoś i obracaj nią w przód i w tył — wyraźne „klepnięcie” przed oporem oznacza luz w przegubie albo na wielowypuście.

Pęknięta osłona: sama osłona czy cały przegub

Tu polskie poradniki często przesadzają w jedną albo drugą stronę. Producenci przegubów stawiają sprawę tak:

• Osłona pękła niedawno, przegub nie hałasuje — przegub trzeba rozebrać, wymyć i obejrzeć. Lekko wypolerowane bieżnie są normalne. Jeśli przegub jest czysty i gładki, wystarczy nowa osłona z opaskami i świeżym smarem.
• Na bieżniach jest zużycie wyczuwalne palcem, wżery, rdza albo piasek w smarze — wymiana przegubu. GKN dodaje: w razie wątpliwości też wymiana.
• Osłona pękła dawno, smar się wyrzucił, przegub już stuka — do środka dostał się brud, sama osłona nic nie da.

Przy wymianie osłony dwie rzeczy decydują o trwałości. Po pierwsze materiał: osłony są gumowe albo z elastomeru termoplastycznego, który znosi wyższą temperaturę — zakłada się taki sam, jaki był fabrycznie. Po drugie smar: dawka z zestawu jest dobrana do przegubu, część idzie do środka przegubu, reszta do osłony, a z osłony przed zapięciem drugiej opaski usuwa się powietrze. Zwykły smar w mocniejszym aucie może się przegrzać i zniszczyć przegub. Opaski zaciska się szczypcami, które dają właściwą siłę — za luźna przepuści wodę, za mocna przetnie osłonę.

Osłony dzielone, zakładane bez rozbierania półosi, to rozwiązanie doraźne i mniej trwałe od zwykłych.

Czy można jeździć z uszkodzonym przegubem

Klikający przegub zewnętrzny zwykle wytrzymuje jeszcze pewien czas, ale nikt nie powie, jak długi. NTN-SNR ostrzega przed czymś, czego kierowca nie słyszy: uszkodzenie zmęczeniowe może zakończyć się nagłym unieruchomieniem auta bez wcześniejszych sygnałów, bo przegub przestaje przenosić napęd na koło. Wśród przyczyn producent wymienia uruchamianie silnika „na pych” i wjeżdżanie na krawężnik.

Typowy skutek rozpadu przegubu to utrata napędu, nie odpadnięcie koła, jak straszą niektóre teksty. To nadal sytuacja, w której zostajesz na drodze, a na skrzyżowaniu albo przy włączaniu się do ruchu bywa groźna.

Na badaniu technicznym przeguby ocenia się w punkcie „Przeniesienie napędu” rozporządzenia o badaniach technicznych:

Czyli już sama pęknięta osłona oznacza negatywny wynik badania, nawet jeśli przegub jest jeszcze cichy.

Gdy uszkodzona jest cała półoś, a nie pojedynczy przegub — wygięty wałek, urwany wielowypust — wymienia się ją w całości. Kiedy opłaca się regeneracja, a kiedy nowa półoś, piszemy w tekście o objawach uszkodzonej półosi.

Wymiana przegubu – o czym pamiętać

• Nowa nakrętka piasty. GKN pisze o tym wprost i z wykrzyknikiem: tylko nowa nakrętka. Dokręca się ją momentem z danych producenta auta, kluczem dynamometrycznym, nie udarowym.
• Nowy pierścień zabezpieczający, który trzyma przegub na wałku.
• Bez bicia w koszyk. Przegub nabija się na wałek przez tuleję, uderzając w piastę przegubu, a nie w koszyk z kulkami.
• Półoś nie może zwisać, gdy jest jeszcze w skrzyni — przegub wewnętrzny się wtedy przeciąga i może pęknąć jego koszyk.
• Porównaj nowy przegub ze starym przed smarowaniem: średnicę, liczbę wielowypustów zewnętrznych i wewnętrznych, a przy przegubie zewnętrznym także liczbę zębów pierścienia ABS. Przeguby różnią się liczbą zębów pierścienia, a niewłaściwy pierścień skończy się błędem ABS.

Co kupić

Przeguby zewnętrzne i wewnętrzne znajdziesz w kategorii przeguby napędowe, a zestawy osłon z opaskami i smarem w kategorii osłona przegubu napędowego. Komplet przegubu zwykle zawiera osłonę, opaski, smar, pierścień i nakrętkę — warto sprawdzić to w opisie, zanim dokupisz cokolwiek osobno.

Dobierz część, wybierając swój samochód w katalogu albo wpisując numer VIN. Aktualną cenę i dostępność zobaczysz na karcie produktu po wybraniu auta. Działamy w Krakowie przy ulicy Malinowej 1 od 2000 roku i jesteśmy partnerem sieci ProfiAuto. Odbiór osobisty nic nie kosztuje, a przy zamówieniu powyżej 299 zł wysyłka jest darmowa.