Uszkodzona pompa hamulcowa – objawy i jak odróżnić ją od serwa

Pompa hamulcowa i serwo – co robi każde z nich

Pompa hamulcowa, nazywana też cylindrem głównym, zamienia nacisk stopy na ciśnienie płynu w przewodach. Siedzi w komorze silnika, przykręcona do serwa — dużej, okrągłej puszki, która wykorzystuje podciśnienie, żeby zmniejszyć siłę potrzebną do wciśnięcia pedału. Nad pompą jest zbiorniczek płynu hamulcowego.

W samochodach osobowych pompa jest tandemowa: ma dwa tłoki w jednym cylindrze i obsługuje dwa niezależne obwody hamulcowe. Gdy jeden obwód straci szczelność, drugi dalej buduje ciśnienie — pedał wchodzi wtedy wyraźnie głębiej, zanim auto zacznie hamować, a hamowanie jest słabsze, ale nie znika całkowicie.

Rozróżnienie pompy i serwa jest ważne, bo dają inne objawy:

Objawy uszkodzonej pompy hamulcowej

• Pedał powoli „ucieka” w dół, gdy trzymasz go wciśniętego, na przykład na światłach. To typowy objaw przepuszczającej pompy: płyn przechodzi obok zużytych uszczelek z jednej komory do drugiej albo do zbiorniczka, zamiast trzymać ciśnienie.
• Długi skok pedału i słabsze hamowanie, mimo że układ jest odpowietrzony.
• Ubytek płynu bez wycieku przy kołach. Jeśli płyn znika, a przewody, zaciski i cylinderki są suche, warto zajrzeć na styk pompy z serwem — płyn może uciekać przez tylne uszczelnienie do wnętrza serwa.
• Kontrolka układu hamulcowego — zwykle czerwona — zapalona przez niski poziom płynu.
• Hamulec nie odpuszcza po dłuższym hamowaniu. Rzadziej, ale zdarza się, gdy zatkany jest otwór łączący pompę ze zbiorniczkiem.

Uwaga: pompa nie jest jedyną możliwą przyczyną wpadającego pedału. W opisanym w niemieckiej prasie warsztatowej przypadku po wymianie pompy i dokładnym odpowietrzeniu pedał nadal wpadał w podłogę — winny okazał się blok ABS. Dlatego przed zakupem pompy warto wykluczyć inne elementy.

Jak sprawdzić pompę hamulcową

1. Poziom i wygląd płynu. Ciemny, mętny płyn albo osad w zbiorniczku to sygnał, że płyn dawno nie był wymieniany. Płyn hamulcowy wymienia się zwykle co dwa lata — szczegóły w tekście o tym, co ile wymieniać płyn hamulcowy.
2. Szukanie wycieków przy każdym kole, na przewodach i pod pompą, na styku z serwem.
3. Test trzymania pedału. Przy pracującym silniku wciśnij pedał umiarkowanie i trzymaj go stałą siłą. Pedał, który powoli i równomiernie opada, mimo braku wycieku na zewnątrz, wskazuje na wewnętrzne przepuszczanie pompy. Producenci nie podają jednej normy w sekundach — liczy się to, czy pedał w ogóle ucieka przy stałym nacisku.
4. Test serwa — taki sam jak na stacji kontroli pojazdów. Przy zgaszonym silniku naciśnij pedał kilka razy, aż zrobi się twardy, potem trzymaj go wciśniętego i uruchom silnik. Pedał powinien lekko opaść — to znak, że serwo zaczęło pomagać. Brak tego opadnięcia to usterka serwa, nie pompy.
5. Odróżnienie od powietrza w układzie. Pedał miękki od pierwszego naciśnięcia, który twardnieje po kilku szybkich pompowaniach, częściej oznacza powietrze niż pompę. Po odpowietrzeniu trzeba jeszcze raz sprawdzić, czy pedał nie opada przy trzymaniu.

Nie zaciskaj przewodów elastycznych kombinerkami, żeby „odciąć” poszczególne koła — można trwale uszkodzić wewnętrzną warstwę przewodu. Jak rozpoznać zużyty przewód, piszemy w tekście o wymianie przewodów hamulcowych.

Co niszczy pompę hamulcową

• Stary płyn. Płyn hamulcowy chłonie wodę z otoczenia. Woda obniża jego temperaturę wrzenia, a w pompie sprzyja korozji gładzi cylindra, po której uszczelki zaczynają przepuszczać.
• Olej mineralny w układzie. Gumy w pompie, zaciskach i serwie są odporne na płyny DOT, ale olej mineralny i smary na jego bazie powodują ich pęcznienie — mówi o tym szef szkoleń technicznych TMD Friction. Wystarczy pomyłka przy dolewaniu albo smar mineralny na uszczelce. Po takim skażeniu nie wystarczy wymienić pompy: spuchnięte są wszystkie gumy w układzie.
• Niewłaściwy płyn. Do układu przeznaczonego na płyn DOT nie wolno lać płynu mineralnego (zielonego LHM) ani silikonowego DOT 5. Który płyn pasuje do Twojego auta, piszemy w tekście o tym, jaki płyn hamulcowy wybrać.
• Odpowietrzanie starej pompy z pedałem wciskanym do podłogi. Warsztaty ostrzegają, że w rzadko używanej, dalszej części cylindra zbiera się osad i korozja. Gdy przy odpowietrzaniu pedał wejdzie do samego końca, uszczelki trą o tę strefę i mogą się uszkodzić — pompa, która przed wymianą płynu działała, po niej zaczyna przepuszczać. Dlatego przy odpowietrzaniu starszych aut nie wciska się pedału do podłogi.

Naprawa: zestaw naprawczy czy nowa pompa

Producenci części nie wypowiadają się jednoznacznie w sprawie regeneracji. W praktyce warsztaty częściej wymieniają całą pompę, bo po latach pracy uszkodzona bywa sama gładź cylindra — nowe uszczelki na porysowanej powierzchni nie wytrzymają długo. Zestaw naprawczy ma sens przy pompie z gładkim, czystym cylindrem.

Brembo w polskiej instrukcji montażu pompy podaje zasady, których warto się trzymać:

• przed montażem umyć zbiorniczek i wymienić cały płyn w układzie;
• sprawdzić ustawienie popychacza serwa;
• dokręcić pompę momentem z danych producenta auta;
• odpowietrzać zgodnie z instrukcją producenta auta — w autach z ABS i ESP dokładnie według jego procedury, czasem z użyciem testera;
• zdjętej pompy nie montować w innym aucie.

Nową pompę często odpowietrza się jeszcze przed montażem, „na stole”, co skraca odpowietrzanie układu i zmniejsza ryzyko pozostawienia powietrza. Kolejność odpowietrzania kół zależy od auta — zwykle zaczyna się od koła najdalszego od pompy, ale rozstrzyga instrukcja producenta. W czasie pracy zbiorniczek nie może się opróżnić.

Pompa hamulcowa to element bezpieczeństwa. Jeśli nie masz doświadczenia z układem hamulcowym i dostępu do procedury odpowietrzania dla swojego auta, zostaw wymianę warsztatowi.

Badanie techniczne i czy można jeździć

Rozporządzenie o badaniach technicznych ocenia pompę i serwo w osobnym punkcie:

Nieszczelna pompa to więc usterka, przy której auto nie zostanie dopuszczone do dalszego używania. Jeśli pedał wyraźnie ucieka, wpada głębiej niż zwykle albo płynu ubywa z tygodnia na tydzień — nie jedź dalej niż do najbliższego warsztatu i jedź ostrożnie, z większym odstępem. Ogólnie o diagnozowaniu hamulców piszemy w tekście o diagnostyce układu hamulcowego.

Nie myl pompy hamulcowej z pompą sprzęgła — to inna część, choć działa podobnie. O niej piszemy w tekście o objawach uszkodzonej pompy sprzęgła.

Co kupić

Pompy hamulcowe i zestawy naprawcze znajdziesz w kategorii pompa hamulcowa. Pompy różnią się średnicą tłoków, przyłączami przewodów, zbiorniczkiem i wersją do ABS albo ESP, więc dobiera się je wyłącznie pod konkretne auto. Do wymiany potrzebny jest też świeży płyn hamulcowy w normie wymaganej przez producenta auta — znajdziesz go w dziale płyny eksploatacyjne.

Dobierz część, wybierając swój samochód w katalogu albo wpisując numer VIN. Aktualną cenę i dostępność zobaczysz na karcie produktu po wybraniu auta. Działamy w Krakowie przy ulicy Malinowej 1 od 2000 roku i jesteśmy partnerem sieci ProfiAuto. Odbiór osobisty nic nie kosztuje, a przy zamówieniu powyżej 299 zł wysyłka jest darmowa.