Jak sprawdzić tarcze hamulcowe?

Jak zbudowany jest układ hamulcowy?

Hamulce tarczowe są zbudowane z kilku głównych elementów. Należą do nich:

• tarcza znajdująca się na osi pojazdu, która obraca się razem z kołami;
• nieruchomy zacisk;
• okładziny cierne, zwana klockami hamulcowymi.

W niektórych samochodach znajduje się jeszcze jeden ważny i przydatny element. To czujnik zużycia klocków hamulcowych. Znajduje się wewnątrz okładziny ciernej. W momencie, gdy klocek hamulcowy zużywa się do części granicznej, wtedy czujnik wysyła sygnał informujący o konieczności wymiany elementu. Na desce rozdzielczej pojazdu pojawi się komunikat z informacją, że czas na wizytę w serwisie. To bardzo praktyczny wynalazek, dzięki któremu kierowca nie musi samodzielnie monitorować zużycia klocków hamulcowych.

Tarcza hamulcowa – co warto o niej wiedzieć?

Tarcza hamulcowa to odpowiednio wyprofilowany, metalowy dysk, który przymocowany jest do piasty koła. W czasie jazdy tarcza hamulcowa obraca się razem z kołem. Po obydwu stronach tarczy hamulcowej znajdują się oszlifowane powierzchnie robocze.

W większości pojazdów stosowane są tarcze jednolite, czyli wykonane jako jeden odlew. Są one najpopularniejsze i najtańsze. Tarcze mogą mieć specjalne otwory albo żłobienia, które służą do ich wentylacji i zapobieganiu przegrzewaniu tarcz podczas pracy. Innym rozwiązaniem są dwa dyski, połączone ze sobą od wewnętrznej strony metalowymi żeberkami, które wzmacniają konstrukcję. Puste przestrzenie pomiędzy tarczami odpowiadają za wentylację.

Tarcza hamulcowa do typowego auta osobowego może ważyć ok. 8-10 kg. Jej praca polega na tym, że obraca się wraz z piastą koła. Po naciśnięciu pedału hamulca do zacisków hamulcowych dociera płyn hamulcowy pod odpowiednim ciśnieniem. Nacisk ten powoduje wysunięcie się tłoczka w zacisku hamulcowym i dosunięcie okładzin roboczych klocków hamulcowych do powierzchni tarczy hamulcowej. To jest przyczyną hamowania i zmniejszania prędkości auta.

W czasie, gdy klocki hamulcowe ocierają się o tarczę, temperatura tych elementów wzrasta do nawet 500 st. C. Z tego powodu tak istotna jest wentylacja na tarczach hamulcowych.

Jak sprawdzić, czy tarcze hamulcowe są do wymiany?

Według opinii ekspertów powinno się wymieniać tarcze hamulcowe co 70-80 tysięcy kilometrów. Niektórzy znawcy twierdzą również, że należy wymieniać je co drugą zmianę klocków hamulcowych. Jedna warto wiedzieć, że zużycie układu hamulcowego zależy przede wszystkim od stylu i warunków jazdy. Duże znaczenie ma też masa auta, wielkość i szerokość kół, stan opon i wiele innych czynników, które wpływają na eksploatację układu hamulcowego.

Jak sprawdzić stan tarcz hamulcowych? Objawy ich zużycia mogą pojawić się podczas jazdy. Jeśli pojazd zaczął gorzej hamować lub słyszymy pisk w momencie wciśnięcia pedała hamulca, może to świadczyć o tym, że tarcze są do wymiany. Dodatkowym objawem zużycia tarcz hamulcowych może być także pulsowanie pedału hamulca oraz inne niż dotychczas drgania, jednak nie tyle samych tarcz, ile kierownicy, zawieszenia lub innych elementów nadwozia.

Jak sprawdzić stan tarcz hamulcowych?

Aby ocenić stan tarcz hamulcowych i sprawdzić ich parametry, trzeba zdjąć koła. Z tego powodu często renomowane serwisy dokonują oceny tarcz hamulcowych w zakresie przeglądu okresowego lub przy wymianie opon z zimowych na letnie, a także przy naprawach wymagających zdejmowania kół w aucie. 

Jak sprawdzić, czy tarcze hamulcowe są proste? Na ogół fabryczna grubość tarcz hamulcowych wynosi od 10 do 28 mm. Z tego powodu często trudno określić prawidłowy stan tarcz, bez ściągnięcia kół i przeprowadzenia dokładniejszych pomiarów. Warto wiedzieć, że grubsze tarcze hamulcowe nie oznaczają, że będą one trwalsze. W momencie, gdy już zdjęliśmy koło i mamy dostęp do tarcz hamulcowych, wtedy stwierdzenie stopnia ich zużycia jest w miarę proste.

Pierwszą oznaką wyrobienia się tarcz jest pojawiający się wokół ich obwodu rant. W trakcie hamowania środek tarczy ściera się, w ten sposób ścianka zewnętrzna jest grubsza i powoduje powstanie rantu. Niezależnie od oryginalnej grubości tarczy, dopuszczalny rant to jedne milimetr na stronę. W przypadku, gdy grubość rantu jest większa, wtedy należy wziąć pod uwagę wymianę tarcz na nowe.

Oprócz rantu na tarczy hamulcowej kierowcę powinna także zaniepokoić rdza pojawiająca się na powierzchni, a także różne rysy lub pęknięcia.

Zużyte tarcze hamulcowe a bezpieczeństwo?

Zużycie tarcz hamulcowych, podobnie jak inne uszkodzenia, będą widoczne na powierzchni dysków.

Rysy na powierzchni tarcz hamulcowych powodują, że podczas hamowania do powierzchni tarczy nie przylega cała robocza powłoka klocka. Przez to efektywność hamowania się zmniejsza.

Zwichrowane, krzywe tarcze hamulcowe doprowadzają do szeregu drgań w czasie hamowania. Dodatkowo zdarza się, że ocierają się o klocki w trakcie jazdy, powodując opór i niepotrzebne zużycie. Drgania spowodowane przez krzywe tarcze hamulcowe przyspieszają zużycie elementów układu hamulcowego, kierowniczego i zawieszenia.

Zbyt cienkie, czyli zużyte tarcze hamulcowe, zmniejszają siłę hamowania. Mogą również się przegrzewać w trakcie hamowania.

Wszelkie pęknięcia na tarczy od razu kwalifikują uszkodzony element do wymiany.

Tarcze hamulcowe są niezbędnym elementem układu hamulcowego. Niestety, ulegają zużyciu i muszą zostać wymienione po określonej liczbie przejechanych kilometrów. Jednak czasem, z różnych przyczyn, trzeba je wymienić wcześniej, zwłaszcza wtedy, gdy hamulce piszczą lub dochodzi do drgań kierownicy. Warto sprawdzić stan tarcz hamulcowych również wtedy, gdy czujemy, że hamowanie auta jest mniej skuteczne.